Różnice między monetą obiegową a próbną

Każdy początkujący numizmatyk spotyka się z pojęciem monety próbnej. Okoliczności ich powstawania są bardzo ciekawe i występują w niskim oraz zamkniętym nakładzie – dlatego też monety próbne mają szczególne miejsce w tym hobby. W poniższym artykule dowiesz się, jakie są rodzaje monet i czym się one różnią od monet próbnych.

monety obiegowe probne zabytkowe sklep numizmatyczny

Rodzaje monet kolekcjonerskich

Zanim dowiemy się, czym są monety próbne, omówmy sobie różne rodzaje monet, które zbierają numizmatycy.

Monety okolicznościowe to monety w ograniczonym (choć niekoniecznie niskim) nakładzie. Są wybijane na specjalne okazje – rocznice ważnych wydarzeń, upamiętnienie zasłużonych postaci lub z innych okazji. Są emitowane na rynek kolekcjonerski i ich realna wartość sprzedaży jest wyższa niż wartość nominalna. Z prawnego punktu widzenia są one środkiem płatniczym – ale w praktyce nie funkcjonują w obiegu, ponadto płacąc w sklepie, obowiązywałaby nas wybita na nich wartość.

Monety bulionowe, inaczej monety lokacyjne lub inwestycyjne, to monety, które kupuje się w celu lokaty kapitału lub by zainwestować środku i odsprzedać później tę samą monetę z zyskiem. O ich wartości decyduje ilość i próba kruszcu, z którego są wykonane oraz rynkowa wartość tych kruszców. Najczęściej emitowanymi są monety złote, srebrne i platynowe.

Monety obiegowe to monety, które są aktualnym środkiem płatniczym dla danego kraju lub były nim w przeszłości. Ich wartość jest równa z wybitą wartością nominalną. Są to także wszystkie monety zabytkowe, tak chętnie zbierane przez kolekcjonerów – wtedy ich wartość może być określana także przez inne czynniki.

Monety próbne

Osobnym rodzaje monet, na które polują numizmatycy, są monety próbne. Powstawanie monet próbnych już samo w sobie jest ciekawostką – są to bowiem testowe wersje monet obiegowych, które wybija się przed ich wprowadzeniem na rynek, aby sprawdzić, jak wyglądają i czy stempel menniczy odbija je prawidłowo. Z tego też powodu jest ich zawsze dosłownie kilka, czasem kilkanaście sztuk (w niektórych przypadkach więcej) z każdego nominału i są oznaczone napisem „próba”. Można je zakupić zarówno wśród kolekcjonerów, jak i w antykwariatach numizmatycznych, takich jak na przykład Krakowski Salon Numizmatyczny. Co ciekawe, ten sam nominał może występować w wielu wariantach, ponieważ zawsze testuje się kilka wzorów tej samej monety. Mogą się także od siebie różnić użytym materiałem, wielkością, grubością czy innymi cechami technicznymi.

Monety próbne – rodzaje

Samych monety próbne występują w kilku rodzajach.

Monety próbne technologiczne – są to monety, które mają zaprezentować do oceny mennicy właściwości metalu, na którym będą bite oraz jakość odwzorowania stempla. Mogą się różnić od siebie pod wieloma względami. Z prawnego punktu widzenia nie powinny trafić na rynek, nawet kolekcjonerski, są więc prawdziwymi białymi krukami wśród kolekcjonerów.

Monety próbne seryjne to polskie monety bite w niklu lub mosiądzu. Służą one dokumentowaniu polskiej historii menniczej, są więc przeznaczone teoretycznie dla muzeów, instytucji i wybranych numizmatyków. Ostatnie monety tego typu zostały wybite w 1994 roku.

Monety próbne emisyjne, czyli ostateczna próba monety przed wprowadzeniem ich w emisję. Są wybijane na tym samym metalu, na którym będzie bita moneta emisyjna w liczbie od kilku do kilkunastu sztuk (mennica nigdy nie podaje dokładnej informacji). Na tym etapie różnią się już tylko wzorem rysunku.

Monety próbne kolekcjonerskie – to tak naprawdę gotowe monety, ale z napisem „próba”, przeznaczone na rynek kolekcjonerski. Są bite w dużym, kilkutysięcznym nakładzie.

Jak więc widać, same monety próbne mogą być ciekawym zbiorem.

śr. ocena 5 / głosów 3